Έχουμε φάει αρκετά, αφήνουμε το πιρούνι και κάποια στιγμή καταλαβαίνουμε ότι δεν θέλουμε άλλη μπουκιά. Ο κορεσμός μοιάζει με μια απλή αίσθηση, όμως στην πραγματικότητα είναι αποτέλεσμα μιας συνεχούς επικοινωνίας ανάμεσα στο πεπτικό σύστημα και τον εγκέφαλο.

Το σώμα δεν περιμένει απλώς να «γεμίσει» το στομάχι. Καθώς τρώμε, μηχανικά και χημικά σήματα από το γαστρεντερικό σύστημα μεταφέρουν πληροφορίες στον εγκέφαλο σχετικά με την ποσότητα και τη σύσταση του γεύματος.

Το στομάχι στέλνει σήματα

Κατά τη διάρκεια ενός γεύματος, το στομάχι διαστέλλεται και ενεργοποιούνται μηχανισμοί που ανιχνεύουν την τάση του τοιχώματός του. Αυτά τα σήματα συμμετέχουν στην αίσθηση ότι έχουμε φάει αρκετά.

Ωστόσο, η διάταση του στομάχου δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας. Η παρουσία θρεπτικών συστατικών στο πεπτικό σύστημα ενεργοποιεί επίσης χημικά και ορμονικά σήματα που συμμετέχουν στη ρύθμιση της πρόσληψης τροφής.

Ο εγκέφαλος λαμβάνει τις πληροφορίες

Τα σήματα από το πεπτικό σύστημα φτάνουν σε νευρικά κυκλώματα που συμμετέχουν στη ρύθμιση της πείνας και του κορεσμού. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν άξονα επικοινωνίας εγκεφάλου–εντέρου.

Ορισμένες ορμόνες του γαστρεντερικού συστήματος, όπως η χολοκυστοκινίνη (CCK), το GLP-1 και το PYY, έχουν μελετηθεί για τον ρόλο τους στα σήματα κορεσμού. Παράλληλα, η γκρελίνη συνδέεται με την πείνα και την έναρξη της πρόσληψης τροφής. Η εικόνα όμως είναι πιο σύνθετη από ένα απλό «μία ορμόνη προκαλεί πείνα και μία άλλη κορεσμό».

Γιατί δεν χορταίνουμε πάντα με τον ίδιο τρόπο;

Η αίσθηση κορεσμού δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο φάγαμε. Η σύνθεση του γεύματος, ο ρυθμός με τον οποίο τρώμε, η προηγούμενη κατάσταση πείνας και άλλοι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν το πώς βιώνουμε ένα γεύμα.

Επιπλέον, η πείνα και ο κορεσμός δεν είναι απόλυτοι διακόπτες. Μπορούν να μεταβάλλονται μέσα στην ημέρα και να επηρεάζονται από το συνολικό πλαίσιο στο οποίο τρώμε.

Τι μπορούμε να κάνουμε στην πράξη;

Δεν χρειάζεται να προσπαθούμε να «ελέγξουμε» κάθε σήμα του σώματος. Μπορεί όμως να βοηθήσει να τρώμε χωρίς υπερβολική βιασύνη και να δίνουμε χρόνο ώστε να παρατηρούμε πώς αισθανόμαστε κατά τη διάρκεια του γεύματος.

Είναι επίσης χρήσιμο να μην αντιμετωπίζουμε την πείνα ή τον κορεσμό ως ένδειξη ότι κάτι «πάει στραβά». Η όρεξη είναι ένα δυναμικό σύστημα που επηρεάζεται από πολλούς βιολογικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Πότε χρειάζεται επαγγελματική αξιολόγηση;

Αν υπάρχουν επίμονες ή σημαντικές αλλαγές στην όρεξη, στον κορεσμό ή στην πρόσληψη τροφής, ιδιαίτερα όταν συνοδεύονται από ανεξήγητες αλλαγές στο βάρος ή άλλα συμπτώματα, αξίζει να συζητηθούν με επαγγελματία υγείας. Η αίσθηση πείνας ή κορεσμού από μόνη της δεν αρκεί για να δείξει την αιτία μιας αλλαγής.

Τι κρατάμε

Ο κορεσμός είναι αποτέλεσμα μιας σύνθετης συνεργασίας ανάμεσα στο στομάχι, το έντερο, τις ορμόνες, το νευρικό σύστημα και τον εγκέφαλο. Το σώμα μας διαθέτει πολλούς τρόπους να ενημερώνει τον εγκέφαλο ότι ένα γεύμα προχωρά προς το τέλος — και κανένα από αυτά τα σήματα δεν λειτουργεί απομονωμένα.