Τα 53 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας υιοθέτησαν στις 29 Οκτωβρίου 2026 τη στρατηγική «Ageing is living» για την περίοδο 2026–2030. Το βασικό της μήνυμα είναι απλό αλλά απαιτητικό: η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής δεν αρκεί, αν τα επιπλέον χρόνια δεν συνοδεύονται από υγεία, λειτουργικότητα, συμμετοχή και πρόσβαση σε κατάλληλη φροντίδα.
Δύο παράλληλοι στόχοι
Η στρατηγική κινείται σε δύο μέτωπα. Το πρώτο αφορά τις σημερινές ανάγκες των μεγαλύτερων ανθρώπων, με στόχο καλύτερη ποιότητα ζωής και υποστήριξη της λειτουργικής ικανότητας. Το δεύτερο ξεκινά πολύ νωρίτερα: επενδύσεις σε πρόληψη, κοινωνικές συνθήκες και υπηρεσίες σε όλη τη διάρκεια της ζωής, ώστε οι επόμενες γενιές να φτάνουν σε μεγαλύτερη ηλικία με καλύτερη υγεία.
1. Πρόληψη και διατήρηση της ικανότητας
Ο πρώτος άξονας εστιάζει στην πρόληψη της κακής υγείας και στη διατήρηση της σωματικής, γνωστικής και κοινωνικής λειτουργικότητας. Αυτό δεν μεταφράζεται σε μία μεμονωμένη παρέμβαση. Περιλαμβάνει έγκαιρη αναγνώριση αλλαγών, πρόσβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα, υποστήριξη της κίνησης και της συμμετοχής, καθώς και αντιμετώπιση παραγόντων που επηρεάζουν την υγεία σε όλη τη ζωή.
2. Υγεία και μακροχρόνια φροντίδα ως ενιαία διαδρομή
Ο δεύτερος άξονας ζητά καλύτερη σύνδεση της πρωτοβάθμιας φροντίδας με την αποκατάσταση, τη μακροχρόνια φροντίδα και την κοινωνική στήριξη. Για έναν άνθρωπο και την οικογένειά του, κρίσιμο δεν είναι μόνο αν υπάρχουν υπηρεσίες, αλλά αν η μετάβαση από τη μία στην άλλη λειτουργεί χωρίς κενά, καθυστερήσεις ή δυσανάλογο βάρος για τον φροντιστή.
3. Περιβάλλοντα φιλικά προς την ηλικία
Η υγιής γήρανση επηρεάζεται και έξω από το ιατρείο. Μεταφορές, κατοικία, δημόσιος χώρος, ψηφιακή πρόσβαση και ευκαιρίες κοινωνικής συμμετοχής μπορούν να διατηρήσουν ή να περιορίσουν την ανεξαρτησία. Η στρατηγική καλεί τις χώρες και τις κοινότητες να αντιμετωπίζουν αυτά τα πεδία ως μέρος της πολιτικής υγείας.
4. Αντιμετώπιση του ηλικιακού ρατσισμού
Ο τέταρτος άξονας αφορά το ageism: στερεότυπα, διακρίσεις και αποφάσεις που βασίζονται μόνο στην ηλικία. Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι η ηλικία από μόνη της δεν πρέπει να καθορίζει αν κάποιος θα λάβει φροντίδα, υποστήριξη ή δυνατότητα συμμετοχής. Οι ανάγκες και οι στόχοι του κάθε ανθρώπου χρειάζονται εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Τι ακολουθεί
Ο ΠΟΥ/Ευρώπη αναφέρει ότι θα υποστηρίξει την εφαρμογή με εκπαίδευση στελεχών, δεδομένα, καινοτομία και ένα νέο δίκτυο συνεργαζόμενων κέντρων. Προγραμματίζονται επίσης προφίλ υγιούς γήρανσης για κάθε κράτος μέλος και ένας περιφερειακός πίνακας που θα εξετάζει όχι μόνο ασθένεια και θνησιμότητα, αλλά λειτουργική ικανότητα και ανισότητες.
Η υιοθέτηση μιας στρατηγικής δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι οι υπηρεσίες έχουν ήδη αλλάξει. Η ουσιαστική πρόοδος θα φανεί στις εθνικές αποφάσεις, στη χρηματοδότηση, στο ανθρώπινο δυναμικό και στην εμπειρία των ανθρώπων που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες. Το κείμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη ιατρική ή κοινωνική συμβουλή.
