Κάθε φορά που τρώμε, ξεκινά μια διαδικασία που συνεχίζεται για ώρες χωρίς να χρειάζεται να τη σκεφτούμε. Η τροφή περνά από διαφορετικά όργανα, αναμειγνύεται με πεπτικά υγρά και διασπάται σταδιακά, ώστε ο οργανισμός να μπορέσει να απορροφήσει τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται.

Η πέψη δεν είναι μόνο υπόθεση του στομαχιού. Από τη μάσηση και το σάλιο μέχρι το λεπτό και το παχύ έντερο, κάθε στάδιο έχει διαφορετικό ρόλο.

Όλα ξεκινούν από το στόμα

Η πέψη αρχίζει από την πρώτη μπουκιά. Η μάσηση διασπά την τροφή σε μικρότερα κομμάτια και τη συνδυάζει με το σάλιο, ώστε να γίνει πιο εύκολη η κατάποση.

Το σάλιο περιέχει επίσης ένζυμα που ξεκινούν τη διάσπαση ορισμένων υδατανθράκων ήδη από το στόμα. Όταν καταπίνουμε, η γλώσσα μετακινεί την τροφή προς τον φάρυγγα και στη συνέχεια στον οισοφάγο.

Ο οισοφάγος μεταφέρει την τροφή

Η τροφή δεν κατεβαίνει απλώς στον οισοφάγο λόγω βαρύτητας. Οι μύες του τοιχώματός του κάνουν διαδοχικές συσπάσεις, μια διαδικασία που ονομάζεται περισταλτισμός, και προωθούν την τροφή προς το στομάχι.

Από τη στιγμή που ξεκινά η κατάποση, μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας γίνεται αυτόματα.

Τι συμβαίνει στο στομάχι;

Στο στομάχι η τροφή αναμειγνύεται με γαστρικά υγρά που περιέχουν οξύ και πεπτικά ένζυμα. Οι μύες του στομαχιού βοηθούν επίσης στην ανάμειξη και στη μηχανική διάσπαση του περιεχομένου.

Σταδιακά, η τροφή μετατρέπεται σε ένα πιο υγρό μείγμα και περνά σε μικρές ποσότητες στο λεπτό έντερο.

Το λεπτό έντερο είναι ο βασικός σταθμός απορρόφησης

Στο λεπτό έντερο συνεχίζεται η πέψη με τη βοήθεια πεπτικών υγρών από το πάγκρεας και το ίδιο το έντερο. Η χολή, που παράγεται στο ήπαρ, συμμετέχει στην πέψη των λιπών.

Εδώ πραγματοποιείται και το μεγαλύτερο μέρος της απορρόφησης των θρεπτικών συστατικών. Οι υδατάνθρακες, οι πρωτεΐνες και τα λιπαρά έχουν διασπαστεί σε μικρότερα συστατικά, τα οποία μπορούν να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος ή στο λεμφικό σύστημα και να χρησιμοποιηθούν από τον οργανισμό.

Τι γίνεται στο παχύ έντερο;

Ό,τι δεν έχει απορροφηθεί συνεχίζει προς το παχύ έντερο. Εκεί απορροφάται επιπλέον νερό και το περιεχόμενο σταδιακά αποκτά πιο στερεή μορφή.

Τα βακτήρια του παχέος εντέρου συμμετέχουν επίσης στη διάσπαση ορισμένων συστατικών που έχουν απομείνει. Τα υπολείμματα που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν από τον οργανισμό σχηματίζουν τελικά τα κόπρανα και αποβάλλονται.

Γιατί χρειάζονται όλα αυτά τα στάδια;

Ο οργανισμός δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει την τροφή ακριβώς όπως την καταναλώνουμε. Η πέψη διασπά τα μεγαλύτερα μόρια σε μικρότερα συστατικά που μπορούν να απορροφηθούν και να αξιοποιηθούν.

Οι πρωτεΐνες διασπώνται σε αμινοξέα, τα λιπαρά σε λιπαρά οξέα και γλυκερόλη, ενώ οι υδατάνθρακες σε απλούστερα σάκχαρα. Αυτά τα συστατικά μπορούν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν για ενέργεια, ανάπτυξη και επιδιόρθωση των κυττάρων.

Τι σημαίνει αυτό στην καθημερινότητα;

Η πέψη είναι μια φυσιολογική διαδικασία που ο οργανισμός πραγματοποιεί συνεχώς. Δεν χρειάζεται να κάνουμε κάτι ιδιαίτερο για να «ενεργοποιήσουμε» ή να «καθαρίσουμε» το πεπτικό μας σύστημα.

Έχει περισσότερο νόημα να δίνουμε προσοχή στη συνολική διατροφή, στην επαρκή πρόσληψη υγρών και σε έναν τρόπο ζωής που υποστηρίζει τη γενικότερη υγεία.

Πότε χρειάζεται επαγγελματική αξιολόγηση;

Έντονος ή επίμονος κοιλιακός πόνος, δυσκολία στην κατάποση, επαναλαμβανόμενοι έμετοι, αίμα στα κόπρανα ή ανεξήγητη απώλεια βάρους είναι συμπτώματα που χρειάζονται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.

Τι κρατάμε

Από την πρώτη μπουκιά μέχρι την αποβολή των υπολειμμάτων, η τροφή περνά από μια σειρά συντονισμένων διαδικασιών. Το στόμα, ο οισοφάγος, το στομάχι, το λεπτό και το παχύ έντερο, μαζί με το ήπαρ, το πάγκρεας και τη χοληδόχο κύστη, συνεργάζονται ώστε η τροφή να διασπαστεί, να απορροφηθούν τα θρεπτικά συστατικά και να απομακρυνθούν όσα δεν χρειάζεται ο οργανισμός.