Ένα ταξίδι με πλοίο μπορεί να ξεκινήσει ήρεμα και μέσα σε λίγη ώρα να συνοδεύεται από ναυτία, κρύο ιδρώτα, ζάλη και την έντονη ανάγκη να βγούμε στον καθαρό αέρα. Η ναυτία της κίνησης δεν σημαίνει ότι υπάρχει πρόβλημα με το στομάχι. Προκύπτει κυρίως όταν ο εγκέφαλος λαμβάνει αντικρουόμενες πληροφορίες σχετικά με την κίνηση και τη θέση του σώματος.

Στο εσωτερικό μιας καμπίνας, για παράδειγμα, τα μάτια μπορεί να βλέπουν έναν σχετικά σταθερό χώρο, ενώ το αιθουσαίο σύστημα του έσω αυτιού αντιλαμβάνεται συνεχείς επιταχύνσεις και ταλαντώσεις. Αυτή η ασυμφωνία μπορεί να ενεργοποιήσει τις νευρικές οδούς που σχετίζονται με τη ναυτία και τον έμετο.

Τι συμβαίνει στο έσω αυτί

Το αιθουσαίο σύστημα βοηθά τον εγκέφαλο να υπολογίζει προς ποια κατεύθυνση κινούμαστε, αν επιταχύνουμε και πώς το κεφάλι τοποθετείται σε σχέση με τη βαρύτητα. Συνεργάζεται με την όραση και τις πληροφορίες που προέρχονται από τους μυς και τις αρθρώσεις, δημιουργώντας μια ενιαία αίσθηση ισορροπίας.

Όταν οι πληροφορίες αυτές δεν συμφωνούν, ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν συμπτώματα πολύ γρήγορα. Η ευαισθησία διαφέρει σημαντικά και επηρεάζεται από την ηλικία, την ένταση της κίνησης, την κόπωση, το άγχος και προηγούμενες εμπειρίες. Τα παιδιά είναι συχνά πιο ευαίσθητα, ενώ η προδιάθεση μπορεί να υπάρχει και σε άτομα που εμφανίζουν ημικρανίες.

Τα πρώτα συμπτώματα της ναυτίας

Η ναυτία δεν αρχίζει πάντοτε με έμετο. Χασμουρητό, ωχρότητα, υπνηλία, πονοκέφαλος, αυξημένη παραγωγή σάλιου και κρύος ιδρώτας μπορεί να προηγηθούν. Αν η έκθεση στην κίνηση συνεχιστεί, μπορεί να ακολουθήσουν έντονη ναυτία, ζάλη και επαναλαμβανόμενοι έμετοι.

Η αναγνώριση των πρώτων συμπτωμάτων είναι χρήσιμη, επειδή τα απλά μέτρα λειτουργούν συνήθως καλύτερα πριν η ναυτία γίνει έντονη.

Πού είναι καλύτερο να καθόμαστε

Στο πλοίο, ένα σημείο κοντά στο κέντρο του σκάφους και σε χαμηλότερο κατάστρωμα συνήθως παρουσιάζει λιγότερη κίνηση από την πλώρη, την πρύμνη ή τα υψηλότερα καταστρώματα. Η θέα προς τον ορίζοντα προσφέρει στα μάτια μια σταθερή οπτική αναφορά και μπορεί να μειώσει τη σύγκρουση ανάμεσα στην όραση και στο έσω αυτί.

Το διάβασμα και η παρατεταμένη χρήση κινητού ή υπολογιστή συχνά επιδεινώνουν τα συμπτώματα. Μπορεί επίσης να βοηθήσουν ο καθαρός αέρας, η στήριξη του κεφαλιού, η ήρεμη αναπνοή και, εφόσον είναι ασφαλές, η ξαπλωμένη θέση με κλειστά μάτια.

Τι να φάμε πριν από το ταξίδι

Η πλήρης νηστεία δεν αποτελεί απαραίτητα την καλύτερη λύση. Ένα μικρό, ελαφρύ γεύμα πριν από την αναχώρηση είναι συχνά καλύτερα ανεκτό από ένα βαρύ, λιπαρό ή πολύ πικάντικο γεύμα. Το αλκοόλ μπορεί να επιδεινώσει τη ναυτία και την υπνηλία, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με φάρμακα κατά της ναυτίας.

Μικρές γουλιές νερού βοηθούν στην ενυδάτωση, ειδικά αν έχει προηγηθεί έμετος. Αν όμως οι έμετοι είναι συνεχείς και το άτομο δεν μπορεί να συγκρατήσει υγρά, χρειάζεται αξιολόγηση λόγω του κινδύνου αφυδάτωσης.

Πότε μπορούν να βοηθήσουν τα φάρμακα

Ορισμένα αντιισταμινικά και η σκοπολαμίνη μπορούν να προλάβουν ή να μειώσουν τη ναυτία της κίνησης, αλλά συνήθως είναι αποτελεσματικότερα όταν λαμβάνονται πριν αρχίσει το ταξίδι. Δεν είναι κατάλληλα για όλους και μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία, ξηροστομία, θολή όραση ή μειωμένη εγρήγορση.

Η επιλογή χρειάζεται να γίνεται με τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού, ιδιαίτερα για παιδιά, εγκύους, ηλικιωμένους, άτομα με γλαύκωμα ή προβλήματα ούρησης και όσους πρόκειται να οδηγήσουν μετά την άφιξη. Τα βραχιολάκια πιεσοθεραπείας και το τζίντζερ βοηθούν ορισμένους ανθρώπους, αλλά τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν σταθερό αποτέλεσμα για όλους.

Πότε η ζάλη δεν πρέπει να αποδίδεται στο πλοίο

Η συνηθισμένη ναυτία υποχωρεί σταδιακά όταν σταματήσει η κίνηση. Ξαφνικός έντονος πονοκέφαλος, δυσκολία στην ομιλία, αδυναμία στη μία πλευρά, πόνος στο στήθος, λιποθυμία, επίμονη σύγχυση ή ζάλη που συνεχίζεται για μεγάλο διάστημα μετά το ταξίδι χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση και δεν πρέπει να θεωρούνται απλή ναυτία κίνησης.