Ένα κόκκινο εξάνθημα μετά από μια ημέρα στη ζέστη αποδίδεται συχνά γενικά «στον ήλιο». Ωστόσο, το ηλιακό έγκαυμα, το θερμικό εξάνθημα και η πολύμορφη εκ φωτός έκρηξη, η οποία συχνά αποκαλείται αλλεργία στον ήλιο, έχουν διαφορετικούς μηχανισμούς, χαρακτηριστικά και τρόπους αντιμετώπισης.

Η εμφάνιση, το σημείο του σώματος, το αν κυριαρχεί ο πόνος ή ο κνησμός και ο χρόνος που μεσολάβησε από την έκθεση μπορούν να προσφέρουν χρήσιμες ενδείξεις. Δεν υποκαθιστούν, όμως, την ιατρική διάγνωση, ιδιαίτερα όταν το εξάνθημα είναι εκτεταμένο, επώδυνο ή συνοδεύεται από γενικά συμπτώματα.

Ηλιακό έγκαυμα: πόνος και θερμότητα στο εκτεθειμένο δέρμα

Το ηλιακό έγκαυμα είναι άμεση βλάβη από υπερβολική υπεριώδη ακτινοβολία. Το δέρμα γίνεται θερμό, ευαίσθητο και επώδυνο, ενώ η ερυθρότητα μπορεί να εμφανιστεί σταδιακά μέσα σε λίγες ώρες. Σε σοβαρότερο έγκαυμα αναπτύσσονται οίδημα και φυσαλίδες.

Εντοπίζεται κυρίως στα σημεία που εκτέθηκαν στον ήλιο και συνήθως δεν προκαλεί μικρά σπυράκια στις πτυχές. Το ξεφλούδισμα εμφανίζεται τις επόμενες ημέρες καθώς το δέρμα απομακρύνει τα κατεστραμμένα κύτταρα.

Θερμικό εξάνθημα: όταν παγιδεύεται ο ιδρώτας

Το θερμικό εξάνθημα ή ιδρώα προκαλείται όταν οι πόροι και οι ιδρωτοποιοί πόροι εμποδίζονται και ο ιδρώτας παγιδεύεται στο δέρμα. Εμφανίζεται ως ομάδες από μικρά κόκκινα σπυράκια ή επιφανειακές φυσαλίδες με αίσθημα τσιμπήματος ή κνησμού.

Είναι συχνότερο σε περιοχές όπου υπάρχει εφίδρωση, τριβή και περιορισμένος αερισμός, όπως ο λαιμός, το στήθος, η βουβωνική χώρα, οι πτυχές των αγκώνων και η περιοχή κάτω από το στήθος. Δεν απαιτεί άμεση έκθεση στον ήλιο και μπορεί να εμφανιστεί κάτω από ρούχα.

«Αλλεργία στον ήλιο»: τι είναι η πολύμορφη εκ φωτός έκρηξη

Η πολύμορφη εκ φωτός έκρηξη είναι ένα φωτοευαίσθητο εξάνθημα που εμφανίζεται μετά από έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, συχνά την άνοιξη ή στην αρχή του καλοκαιριού. Μικρές κηλίδες, βλατίδες ή φυσαλίδες προκαλούν έντονο κνησμό ή κάψιμο και εντοπίζονται σε εκτεθειμένα σημεία, όπως το άνω μέρος του θώρακα και τα χέρια.

Μπορεί να εμφανιστεί από λίγες ώρες έως δύο ή τρεις ημέρες μετά την έκθεση και συχνά επανέρχεται με παρόμοιο τρόπο. Δεν είναι μεταδοτική και δεν είναι ίδια με το ηλιακό έγκαυμα, αν και οι δύο καταστάσεις μπορούν να συνυπάρχουν.

Άλλες καταστάσεις που μοιάζουν

Ορισμένα φάρμακα προκαλούν φωτοευαισθησία και μπορούν να οδηγήσουν σε αντίδραση που μοιάζει με έντονο έγκαυμα ή έκζεμα. Αρώματα, καλλυντικά και φυτικοί χυμοί, ιδιαίτερα από εσπεριδοειδή, μπορεί επίσης να αντιδράσουν με την ακτινοβολία και να προκαλέσουν φωτοδερματίτιδα.

Κνίδωση, δερματίτιδα εξ επαφής, θυλακίτιδα από υδρομασάζ και ορισμένες λοιμώξεις μπορεί να έχουν παρόμοια εικόνα. Η χρήση κορτιζονούχας ή αντιβιοτικής κρέμας χωρίς διάγνωση μπορεί να αλλοιώσει την εικόνα και να καθυστερήσει τη σωστή θεραπεία.

Τι μπορεί να βοηθήσει

Στο ηλιακό έγκαυμα βοηθούν η απομάκρυνση από τον ήλιο, το δροσερό νερό και μια απλή ενυδατική, χωρίς να σπάμε τις φυσαλίδες. Στο θερμικό εξάνθημα προτεραιότητα έχει η μετακίνηση σε δροσερό, λιγότερο υγρό χώρο, τα χαλαρά ρούχα και η διατήρηση του δέρματος στεγνού. Οι βαριές λιπαρές αλοιφές μπορεί να εγκλωβίσουν περισσότερο τον ιδρώτα.

Στην πολύμορφη εκ φωτός έκρηξη, η αποφυγή περαιτέρω έκθεσης και η συστηματική φωτοπροστασία είναι βασικές. Επαναλαμβανόμενα ή σοβαρά επεισόδια χρειάζονται δερματολογική αξιολόγηση ώστε να αποκλειστούν άλλες φωτοευαίσθητες παθήσεις ή φαρμακευτικές αντιδράσεις.

Πότε χρειάζεται γιατρός

Επείγουσα αξιολόγηση χρειάζεται όταν εμφανίζονται δυσκολία στην αναπνοή, πρήξιμο στο πρόσωπο ή στα χείλη, λιποθυμία ή γρήγορα εξελισσόμενη γενικευμένη αντίδραση. Ιατρική συμβουλή απαιτούν επίσης ο πυρετός, οι εκτεταμένες φυσαλίδες, ο έντονος πόνος, η έκκριση πύου, ένα εξάνθημα που δεν βελτιώνεται ή η εμφάνιση αντίδρασης μετά την έναρξη νέου φαρμάκου.