Η δραστηριότητα του ιού του Δυτικού Νείλου υποχώρησε στην Ευρώπη μετά την εποχική κορύφωση του Αυγούστου και των αρχών Σεπτεμβρίου, όμως η εικόνα του 2026 παραμένει ιδιαίτερα επιβαρυμένη. Η νέα μηνιαία έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), με δεδομένα έως τις 4 Νοεμβρίου, χαρακτηρίζει τη φετινή περίοδο ως τη γεωγραφικά πιο εκτεταμένη που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα στην ΕΕ και τον ΕΟΧ.
Στην Ελλάδα αναφέρθηκαν 469 εγχώρια κρούσματα, αριθμός που αποτελεί ιστορικό υψηλό για τη χώρα. Από αυτά, τέσσερα είχαν άγνωστο τόπο μόλυνσης. Η ίδια έκθεση καταγράφει 53 θανάτους στην Ελλάδα που συνδέθηκαν με λοίμωξη από τον ιό.
Η ευρωπαϊκή εικόνα
Συνολικά, 15 χώρες της ΕΕ και του ΕΟΧ ανέφεραν 1.883 εγχώρια κρούσματα σε ανθρώπους. Πρόκειται για αριθμό πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο των 698 κρουσμάτων που είχαν δηλωθεί την αντίστοιχη περίοδο της προηγούμενης δεκαετίας.
Η Ιταλία ήταν η χώρα με τα περισσότερα κρούσματα, 783, και ακολούθησαν η Ελλάδα με 469, η Γαλλία με 191, η Ισπανία με 149 και η Ρουμανία με 125. Συνολικά αναφέρθηκαν 148 θάνατοι στις χώρες της ΕΕ και του ΕΟΧ.
Τα κρούσματα εντοπίστηκαν σε 211 περιφέρειες επιπέδου NUTS 3 σε 15 χώρες. Η παρουσία του ιού επεκτάθηκε και βορειότερα, με κρούσματα και εστίες σε περιοχές του Βελγίου και της Ολλανδίας. Το Βέλγιο κατέγραψε φέτος τις πρώτες εγχώριες λοιμώξεις σε ανθρώπους.
Δεν καταγράφεται μεγαλύτερη βαρύτητα της νόσου
Παρά την αύξηση και τη μεγαλύτερη γεωγραφική διασπορά, το ECDC σημειώνει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως η νόσος έγινε βαρύτερη σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια. Στην ευρωπαϊκή καταγραφή, το 76% των περιστατικών χρειάστηκε νοσηλεία και το 56% παρουσίασε νευρολογικά συμπτώματα. Τα αντίστοιχα μέσα ποσοστά της τελευταίας δεκαετίας ήταν 84% και 62%.
Ο δείκτης θνητότητας των δηλωμένων περιστατικών υπολογίστηκε περίπου στο 8%, χαμηλότερα από τον δεκαετή μέσο όρο του 10%. Οι συγκρίσεις μεταξύ χωρών χρειάζονται προσοχή, επειδή η ευαισθησία των συστημάτων επιτήρησης και οι πρακτικές ελέγχου αιμοδοτών διαφέρουν.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Οι περισσότερες λοιμώξεις από τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν προκαλούν συμπτώματα. Ένα μικρό ποσοστό ανθρώπων μπορεί να εμφανίσει πυρετό, πονοκέφαλο, κόπωση, μυαλγίες ή εξάνθημα. Σπανιότερα, ο ιός μπορεί να προσβάλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και να προκαλέσει εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία επιτήρησης, τα περισσότερα περιστατικά αφορούσαν άνδρες ηλικίας 65 ετών και άνω. Η μεγαλύτερη ηλικία και ορισμένες χρόνιες παθήσεις συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε λοίμωξη θα έχει σοβαρή εξέλιξη.
Η πρόληψη παραμένει πρακτική
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού και όχι με τη συνήθη καθημερινή επαφή μεταξύ ανθρώπων. Η προστασία βασίζεται στη μείωση της έκθεσης στα κουνούπια και στον περιορισμό των σημείων όπου μπορούν να αναπαραχθούν.
Χρήσιμα μέτρα είναι τα εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, τα μακριά ρούχα όταν υπάρχει έντονη δραστηριότητα κουνουπιών, οι σίτες και η απομάκρυνση στάσιμου νερού από δοχεία, γλάστρες και αυλές. Οι τοπικές δράσεις καταπολέμησης κουνουπιών παραμένουν σημαντικές ακόμη και όταν η εποχική δραστηριότητα υποχωρεί.
Όποιος εμφανίσει υψηλό πυρετό, έντονο πονοκέφαλο, σύγχυση, δυσκαμψία αυχένα, μυϊκή αδυναμία ή άλλο ανησυχητικό νευρολογικό σύμπτωμα χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Τα στοιχεία επιτήρησης δεν υποκαθιστούν την εξατομικευμένη διάγνωση.
Πηγή: ECDC, μηνιαία έκθεση επιτήρησης του ιού του Δυτικού Νείλου, 12 Νοεμβρίου 2026.
Φωτογραφία: Cameron Webb / Unsplash.
