Τα τελευταία χρόνια η Κίνα επενδύει σημαντικά στην έρευνα γύρω από τη γήρανση και τη βιοτεχνολογία, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται ειδήσεις που υπόσχονται θεαματικές εξελίξεις. Μία από αυτές αφορά ένα υποτιθέμενο «χάπι μακροζωίας» που —σύμφωνα με δημοσιεύματα— μπορεί να παρατείνει τη ζωή στα 100 ή και 150 χρόνια. Πίσω από αυτούς τους ισχυρισμούς βρίσκεται η εταιρεία Lonvi Biosciences και ένα μόριο που προέρχεται από εκχύλισμα σπόρων σταφυλιού. Η εικόνα όμως είναι πιο σύνθετη από ό,τι παρουσιάζεται.

Η ιδέα στηρίζεται στο μόριο PCC1, το οποίο έγινε γνωστό από μια έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2021 στο περιοδικό Nature Metabolism. Στη μελέτη αυτή, το PCC1 φάνηκε να μειώνει σε ποντίκια τον αριθμό των γηρασμένων κυττάρων — κυττάρων δηλαδή που έχουν πάψει να λειτουργούν φυσιολογικά και συμβάλλουν στη φλεγμονή και στη φθορά των ιστών. Τα ποντίκια που έλαβαν το μόριο παρουσίασαν βελτίωση στη φυσική τους κατάσταση και παράταση της ζωής τους, πάντα μέσα σε εργαστηριακές συνθήκες.

Παρότι αυτά τα ευρήματα είναι σημαντικά για την έρευνα γύρω από τη γήρανση, δεν μεταφράζονται αυτόματα σε ανθρώπινη μακροζωία. Οι διαφορές ανάμεσα σε ποντίκια και ανθρώπους είναι τεράστιες, τόσο σε κυτταρικό επίπεδο όσο και στον τρόπο που γερνά ο οργανισμός. Επιπλέον, για τους ανθρώπους δεν υπάρχουν ακόμη μελέτες, ούτε στοιχεία για δοσολογία, ασφάλεια ή μακροχρόνια χρήση.

Παράλληλα, οι τολμηρές δηλώσεις που κυκλοφορούν —όπως ότι το να ζήσουμε 150 χρόνια είναι «απολύτως εφικτό»— στηρίζονται περισσότερο σε επικοινωνιακή δυναμική και λιγότερο σε επιβεβαιωμένα επιστημονικά δεδομένα. Το γεγονός ότι η Κίνα επενδύει σημαντικά στη βιοτεχνολογία εξηγεί το ενδιαφέρον, αλλά δεν αλλάζει την πραγματικότητα: προς το παρόν, καμία έρευνα δεν δείχνει ότι ένα τέτοιο συμπλήρωμα μπορεί να παρατείνει τη ζωή των ανθρώπων.

Αυτό που πράγματι γνωρίζουμε είναι ότι τα senolytic και senotherapeutic μόρια —όπως το PCC1— αποτελούν ένα υποσχόμενο πεδίο. Η μείωση των γηρασμένων κυττάρων στα ζώα βελτιώνει την υγεία των ιστών και καθυστερεί ορισμένες συνέπειες της γήρανσης. Οι επιστήμονες θεωρούν πιθανό ότι στο μέλλον τέτοιες θεραπείες μπορεί να συμβάλουν στη διατήρηση της υγείας για περισσότερα χρόνια. Αλλά οι υποθέσεις αυτές χρειάζονται κλινικές μελέτες σε ανθρώπους, οι οποίες δεν έχουν ξεκινήσει.

Σε έναν χώρο όπως η μακροζωία, όπου συχνά οι υποσχέσεις προηγούνται της απόδειξης, είναι σημαντικό να ξεχωρίζουμε την έρευνα από το marketing. Η ιδέα ενός «χαπιού μακροζωίας» είναι σίγουρα ελκυστική, αλλά η επιστημονική γνώση μέχρι σήμερα δεν επιτρέπει τέτοιου τύπου συμπεράσματα.