Μια δασική πυρκαγιά δεν απειλεί μόνο με εγκαύματα και εισπνοή καπνού. Μπορεί να διακόψει θεραπείες, ηλεκτροδότηση ιατρικών συσκευών, πρόσβαση σε φάρμακα και τη λειτουργία ολόκληρων δομών υγείας. Η εμπειρία από τις πυρκαγιές στη Μούγλα της Τουρκίας δείχνει ότι η ασφαλής απομάκρυνση ασθενών χρειάζεται να προστατεύει ταυτόχρονα τη ζωή και τη συνέχεια της φροντίδας.
Ο κίνδυνος αλλάζει γρήγορα
Ο καπνός μειώνει την ορατότητα, οι άνεμοι μετακινούν το μέτωπο και ένας δρόμος που ήταν ανοιχτός μπορεί να κλείσει σε λίγα λεπτά. Για τις ομάδες υγείας αυτό σημαίνει ότι ένα μόνο σχέδιο διαφυγής δεν αρκεί. Χρειάζονται εναλλακτικές διαδρομές, συνεχής ενημέρωση και σαφής συντονισμός με την πυροσβεστική, την πολιτική προστασία και τις υπηρεσίες μεταφοράς.
Ποιοι χρειάζονται προτεραιότητα
Η ηλικία από μόνη της δεν καθορίζει τον κίνδυνο. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται άνθρωποι με περιορισμένη κινητικότητα, όσοι λαμβάνουν οξυγόνο ή άλλες θεραπείες στο σπίτι, ασθενείς που εξαρτώνται από ηλεκτρικές ιατρικές συσκευές και άτομα που δεν μπορούν να μετακινηθούν χωρίς βοήθεια.
Η διακοπή ρεύματος μπορεί να μετατρέψει μια κατά τα άλλα σταθερή κατάσταση σε επείγον περιστατικό. Γι’ αυτό το οικογενειακό σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει εφεδρική τροφοδοσία όπου είναι εφικτό, λίστα φαρμάκων και συσκευών, στοιχεία επικοινωνίας της θεραπευτικής ομάδας και έγκαιρη ενημέρωση των τοπικών υπηρεσιών για ειδικές ανάγκες.
Η εκκένωση δεν είναι πάντα η μόνη ασφαλής επιλογή
Η μεταφορά ενός βαριά ασθενούς μπορεί επίσης να δημιουργήσει κίνδυνο. Η απόφαση για εκκένωση χρειάζεται εξατομικευμένη εκτίμηση: αν η δομή μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με ασφάλεια, ποια θεραπεία κινδυνεύει να διακοπεί, πόσο ασφαλής είναι η διαδρομή και αν η μονάδα υποδοχής διαθέτει την απαιτούμενη φροντίδα.
Όταν η εκκένωση κριθεί αναγκαία, μαζί με τον ασθενή πρέπει να μεταφέρονται τα απαραίτητα φάρμακα, οι συσκευές, η παροχή οξυγόνου όπου απαιτείται και οι βασικές κλινικές πληροφορίες. Η σαφής παράδοση από την αποστέλλουσα στη μονάδα υποδοχής μειώνει τον κίνδυνο λάθους ή καθυστέρησης.
Ένα πρακτικό σχέδιο για το σπίτι
- Κρατήστε ενημερωμένη λίστα φαρμάκων, δοσολογιών, αλλεργιών και βασικών διαγνώσεων.
- Φυλάξτε αντίγραφα συνταγών και στοιχεία επικοινωνίας γιατρού, φαρμακείου και φροντιστή.
- Ελέγξτε πόσες ώρες λειτουργεί κάθε ιατρική συσκευή χωρίς ρεύμα.
- Ορίστε δύο διαδρομές απομάκρυνσης και ένα άτομο που θα βοηθήσει στη μεταφορά.
- Μην περιμένετε να γεμίσει ο χώρος με καπνό για να ζητήσετε οδηγίες· ακολουθήστε τις επίσημες ειδοποιήσεις.
Τι έδειξε η εμπειρία της Μούγλα
Στις έξι πληγείσες γειτονιές απομακρύνθηκαν 703 άνθρωποι και περίπου 100 ζώα από 408 κατοικίες. Όταν η φωτιά πλησίασε κρατικό νοσοκομείο, ενεργοποιήθηκε σχέδιο εκκένωσης και 45 ασθενείς μεταφέρθηκαν με βάση την κλινική τους κατάσταση, την κινητικότητα και τις ανάγκες υποστήριξης. Το νοσοκομείο τελικά δεν υπέστη ζημιά, όμως η προετοιμασία επέτρεψε ασφαλή μεταφορά χωρίς εγκατάλειψη της θεραπείας.
Η αναφορά του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την Ευρώπη είναι μια περιγραφή επιχειρησιακής εμπειρίας και όχι κλινική μελέτη. Το χρήσιμο συμπέρασμα είναι πρακτικό: η συνέχεια φροντίδας πρέπει να σχεδιάζεται πριν από την έκτακτη ανάγκη, με σαφείς ρόλους, εναλλακτικές διαδρομές και προστασία τόσο των ασθενών όσο και των ομάδων απόκρισης.
