Η εποχή των αναπνευστικών λοιμώξεων ξεκινά με ήπια αλλά ανοδική δραστηριότητα στην Ευρώπη. Στην εβδομάδα 44 του 2026, οι επισκέψεις για αναπνευστικά συμπτώματα παρέμεναν σε χαμηλά ή βασικά επίπεδα στις χώρες που ανέφεραν δεδομένα, όμως η θετικότητα για γρίπη είχε αρχίσει να αυξάνεται.

Σύμφωνα με την τελευταία εβδομαδιαία εικόνα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων, ο SARS-CoV-2 παρέμενε ο βασικός συντελεστής της αναπνευστικής δραστηριότητας, με διάμεση θετικότητα περίπου 11% στα συστήματα πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας φροντίδας. Η γρίπη βρισκόταν περίπου στο 5%, ενώ η δραστηριότητα του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού παρέμενε πολύ χαμηλή.

Τι σημαίνουν οι πρώτοι δείκτες

Οι αριθμοί δεν περιγράφουν με ακρίβεια τι συμβαίνει σε κάθε χώρα ή πόλη. Είναι συγκεντρωτικά ευρωπαϊκά δεδομένα, επηρεάζονται από τον όγκο των τεστ και μπορεί να αλλάξουν λόγω καθυστερημένων αναφορών. Δείχνουν όμως ότι η εποχική μετάβαση έχει αρχίσει και ότι η πρόληψη δεν χρειάζεται να περιμένει μέχρι να αυξηθούν σημαντικά τα περιστατικά.

Η γρίπη δεν είχε ακόμη περάσει σε επίπεδο επιδημικής δραστηριότητας στην ΕΕ/ΕΟΧ. Παρ’ όλα αυτά, οι ανιχνεύσεις ήταν σταθερά υψηλότερες από τα επίπεδα της περιόδου μεταξύ των επιδημιών και αφορούσαν κυρίως ιούς γρίπης Α, με κυρίαρχο υπότυπο τον A(H1N1)pdm09.

Ποιοι χρειάζεται να συζητήσουν έγκαιρα τον εμβολιασμό

Ο ετήσιος εμβολιασμός αποτελεί το βασικό μέτρο πρόληψης της εποχικής γρίπης. Το ECDC δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε ανθρώπους που έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών: μεγαλύτερους σε ηλικία ενήλικες, εγκύους, μικρά παιδιά, ανθρώπους με ορισμένες χρόνιες παθήσεις ή ανοσοκαταστολή και επαγγελματίες υγείας.

Οι εθνικές συστάσεις δεν είναι ίδιες για κάθε ηλικία και κατάσταση υγείας. Η απόφαση για το κατάλληλο εμβόλιο και τον χρόνο χορήγησης πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών και τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού, ειδικά όταν υπάρχουν αλλεργίες, προηγούμενες αντιδράσεις ή σύνθετο ιατρικό ιστορικό.

Γιατί ο χρόνος έχει σημασία

Η ανοσολογική απόκριση δεν δημιουργείται αμέσως. Συνήθως χρειάζονται περίπου 10 έως 14 ημέρες μετά τον εμβολιασμό για να αναπτυχθεί προστασία. Γι’ αυτό τα προγράμματα εμβολιασμού ξεκινούν πριν κορυφωθεί η κυκλοφορία της γρίπης.

Η αύξηση της θετικότητας δεν είναι λόγος πανικού. Είναι όμως μια χρήσιμη υπενθύμιση να ελεγχθούν εγκαίρως τα ραντεβού, οι συστάσεις για τις ομάδες κινδύνου και η διαθεσιμότητα του εμβολίου. Η καθυστέρηση μέχρι να εμφανιστεί μεγάλη έξαρση μπορεί να αφήσει μικρότερο περιθώριο για να αναπτυχθεί ανοσία.

Τέσσερις πρακτικές κινήσεις για το σπίτι

• Ελέγχουμε τις συστάσεις: αναζητούμε την τρέχουσα εθνική οδηγία και συζητάμε με επαγγελματία υγείας όταν ανήκουμε σε ομάδα αυξημένου κινδύνου.
• Μένουμε σπίτι όταν είμαστε άρρωστοι: περιορίζουμε τις επαφές, ιδιαίτερα με ηλικιωμένους, βρέφη και ανοσοκατεσταλμένους ανθρώπους.
• Φροντίζουμε τον αερισμό και την υγιεινή: αερίζουμε τους εσωτερικούς χώρους, καθαρίζουμε συχνά τα χέρια και καλύπτουμε βήχα και φτέρνισμα.
• Ζητάμε έγκαιρα ιατρική συμβουλή: η δύσπνοια, ο έντονος πόνος στο στήθος, η σύγχυση, η αφυδάτωση ή η γρήγορη επιδείνωση χρειάζονται άμεση αξιολόγηση.

Δεν είναι κάθε σύμπτωμα «απλή γρίπη»

Η γρίπη, η COVID-19 και άλλες αναπνευστικές λοιμώξεις μπορούν να έχουν παρόμοια αρχικά συμπτώματα. Η αυτοδιάγνωση δεν είναι ασφαλής, ιδιαίτερα σε ευάλωτα άτομα. Η ανάγκη για τεστ ή θεραπεία εξαρτάται από τα συμπτώματα, τη διάρκεια, την έκθεση και το ατομικό ιστορικό.

Τα αντιιικά φάρμακα δεν είναι γενικό υποκατάστατο του εμβολιασμού και χορηγούνται κατόπιν ιατρικής αξιολόγησης. Σε ανθρώπους με υψηλό κίνδυνο σοβαρής νόσου, η έγκαιρη επικοινωνία με γιατρό είναι σημαντική επειδή η θεραπεία μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική όταν ξεκινήσει νωρίς.

Πώς να διαβάσουμε την ευρωπαϊκή εικόνα

Το ευρωπαϊκό ποσοστό θετικότητας είναι δείκτης επιτήρησης και όχι πρόβλεψη για το τι θα συμβεί σε κάθε οικογένεια. Τα δεδομένα είναι προσωρινά, ορισμένες χώρες κάνουν περισσότερα τεστ από άλλες και λίγα συστήματα με υψηλό όγκο μπορούν να επηρεάσουν τον συνολικό δείκτη.

Το ασφαλές συμπέρασμα είναι απλό: η δραστηριότητα παραμένει σχετικά χαμηλή, αλλά η γρίπη αυξάνεται και η προετοιμασία πρέπει να γίνεται πριν από την κορύφωση. Η εβδομαδιαία ενημέρωση του ECDC και οι επίσημες πληροφορίες για τον εποχικό εμβολιασμό παρέχουν το πλήρες πλαίσιο.

Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.