Τα τροφιμογενή νοσήματα συχνά εμφανίζονται ως μεμονωμένα περιστατικά γαστρεντερίτιδας. Σε επίπεδο δημόσιας υγείας, όμως, η πραγματική τους έκταση είναι δύσκολο να μετρηθεί: πολλά περιστατικά δεν καταγράφονται, διαφορετικά παθογόνα προκαλούν παρόμοια συμπτώματα και οι χώρες δεν διαθέτουν πάντα συγκρίσιμα συστήματα επιτήρησης.
Για να ενισχύσει αυτή τη βάση δεδομένων, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας όρισε την Υπηρεσία Πληροφοριών Υγείας του βελγικού οργανισμού Sciensano ως νέο Συνεργαζόμενο Κέντρο για το Βάρος των Τροφιμογενών Νοσημάτων.
Τι θα κάνει το νέο κέντρο
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, το κέντρο θα υποστηρίζει την ανάπτυξη μοντέλων και βασικών προϊόντων δεδομένων, τη δημιουργία παγκόσμιων δεικτών για την ασφάλεια τροφίμων και την ενίσχυση της ικανότητας των κρατών να συλλέγουν και να αναλύουν στοιχεία. Η ομάδα του Sciensano έχει ήδη συμβάλει σε τυποποιημένες μεθόδους συλλογής δεδομένων, αναλύσεις και στατιστικό κώδικα.
Η βελτίωση των εκτιμήσεων δεν είναι απλώς τεχνική άσκηση. Οι αξιόπιστοι αριθμοί βοηθούν τις αρχές να αποφασίσουν ποια παθογόνα χρειάζονται προτεραιότητα, πού απαιτείται καλύτερη επιτήρηση και ποια μέτρα πρόληψης μπορούν να έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση.
Γιατί το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο από μια «τροφική δηλητηρίαση»
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι περισσότερες από 200 ασθένειες μπορούν να μεταδοθούν μέσω μολυσμένων τροφίμων. Οι συνέπειες κυμαίνονται από παροδικά συμπτώματα έως σοβαρές επιπλοκές. Στις παγκόσμιες εκτιμήσεις που δημοσιεύθηκαν το 2026 για το έτος αναφοράς 2021, ο Οργανισμός υπολόγισε περίπου 866 εκατομμύρια περιστατικά, 1,52 εκατομμύρια θανάτους και 57,1 εκατομμύρια έτη υγιούς ζωής που χάθηκαν λόγω αναπηρίας ή πρόωρου θανάτου.
Τα παιδιά κάτω των πέντε ετών φέρουν δυσανάλογο μέρος του βάρους. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επεισόδιο είναι σοβαρό, αλλά υπογραμμίζει τη σημασία ασφαλούς νερού, καθαρών επιφανειών, σωστού μαγειρέματος και κατάλληλης ψύξης.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Το νέο κέντρο δεν αλλάζει άμεσα τις καθημερινές οδηγίες ασφάλειας τροφίμων. Μπορεί όμως να βελτιώσει τον τρόπο με τον οποίο οι αρχές εντοπίζουν κινδύνους και αξιολογούν πολιτικές. Στο σπίτι, οι βασικές πρακτικές παραμένουν: πλύσιμο χεριών, διαχωρισμός ωμών και έτοιμων τροφίμων, πλήρες μαγείρεμα, γρήγορη ψύξη και τήρηση των οδηγιών συντήρησης.
Τα επιδημιολογικά δεδομένα περιγράφουν κινδύνους σε πληθυσμιακό επίπεδο και δεν αντικαθιστούν ιατρική αξιολόγηση. Έντονη αφυδάτωση, επίμονος πυρετός, αίμα στα κόπρανα ή συμπτώματα σε βρέφη, εγκύους, ηλικιωμένους και ανοσοκατεσταλμένα άτομα χρειάζονται έγκαιρη επικοινωνία με επαγγελματία υγείας.
Πηγή: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, 18 Νοεμβρίου 2026.
Φωτογραφία: Douglas Fehr / Unsplash.



