Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τον σχηματισμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων, τη λειτουργία του νευρικού συστήματος και τη σύνθεση DNA. Το σημαντικό, όμως, δεν είναι να κυνηγάμε «όσο περισσότερη γίνεται», αλλά να ξέρουμε από πού την παίρνουμε, ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο έλλειψης και πότε χρειάζεται ιατρικός έλεγχος.
Πόση χρειαζόμαστε;
Σύμφωνα με το Office of Dietary Supplements των αμερικανικών National Institutes of Health, η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη για τους περισσότερους ενήλικες είναι 2,4 μικρογραμμάρια. Οι ανάγκες αυξάνονται στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό. Η ποσότητα στη διατροφή είναι μόνο η μία πλευρά: η απορρόφηση απαιτεί σωστή λειτουργία του στομάχου και του λεπτού εντέρου.
Ποιες τροφές δίνουν Β12;
Η Β12 βρίσκεται φυσικά κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπως ψάρια, θαλασσινά, κρέας, αυγά, γάλα και γαλακτοκομικά. Υπάρχει επίσης σε εμπλουτισμένα τρόφιμα, όπως ορισμένα δημητριακά πρωινού ή φυτικά ροφήματα. Η ετικέτα είναι ο ασφαλέστερος τρόπος να επιβεβαιώσεις αν ένα προϊόν είναι πράγματι εμπλουτισμένο και σε ποια ποσότητα.
Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή;
- Άτομα που ακολουθούν αυστηρά φυτική διατροφή: οι φυσικές φυτικές πηγές δεν καλύπτουν αξιόπιστα τη Β12.
- Μεγαλύτεροι ενήλικες: η μειωμένη γαστρική οξύτητα μπορεί να δυσκολεύει την απελευθέρωση της βιταμίνης από τις τροφές.
- Άτομα με κακοήθη αναιμία, χειρουργικές επεμβάσεις στο στομάχι ή το έντερο, ή ορισμένες γαστρεντερικές παθήσεις: μπορεί να υπάρχει πρόβλημα απορρόφησης.
- Όσοι λαμβάνουν συγκεκριμένα φάρμακα για μεγάλο διάστημα: ορισμένα φάρμακα που μειώνουν τα οξέα του στομάχου και η μετφορμίνη μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδα Β12. Η αξιολόγηση γίνεται με τον θεράποντα ιατρό, όχι με αυθαίρετη διακοπή φαρμάκου.
Τι μπορεί να σημαίνει η έλλειψη;
Η έλλειψη μπορεί να συνδέεται με μεγαλοβλαστική αναιμία, κόπωση, αδυναμία και νευρολογικά συμπτώματα όπως μούδιασμα ή διαταραχές ισορροπίας. Τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά και μπορεί να έχουν πολλές άλλες αιτίες. Η διάγνωση απαιτεί ιατρική εκτίμηση και εργαστηριακές εξετάσεις· σε ορισμένες περιπτώσεις ο γιατρός αξιολογεί μαζί με τη Β12 και δείκτες όπως το μεθυλομαλονικό οξύ.
Συμπλήρωμα ή τροφή;
Δεν υπάρχει μία λύση για όλους. Για κάποιον που δεν καταναλώνει ζωικά ή εμπλουτισμένα τρόφιμα, ένα αξιόπιστο συμπλήρωμα μπορεί να είναι αναγκαίο. Όταν όμως υπάρχει δυσαπορρόφηση ή σαφής έλλειψη, η μορφή και η δόση της θεραπείας αποφασίζονται εξατομικευμένα. Μεγάλες δόσεις χωρίς λόγο δεν διορθώνουν άλλη αιτία κόπωσης και μπορούν να καθυστερήσουν τη σωστή διάγνωση.
Ένας πρακτικός έλεγχος
- Κατέγραψε για λίγες ημέρες τις πραγματικές πηγές Β12 στη διατροφή σου.
- Έλεγξε τις ετικέτες των εμπλουτισμένων προϊόντων.
- Συζήτησε με επαγγελματία υγείας αν ανήκεις σε ομάδα αυξημένου κινδύνου ή έχεις επίμονα συμπτώματα.
- Μην ξεκινάς θεραπευτικές δόσεις επειδή ένα σύμπτωμα «μοιάζει» με έλλειψη.
Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά ιατρική διάγνωση ή εξατομικευμένη συμβουλή.
